Όλια Λαζαρίδου, αυτό το πλάσμα.

"Ο Θεός μιλά σιγά μέσα μας και όχι με κορόνες. Είναι πνοή αύρας λεπτής!"

(Συνέντευξη της ηθοποιού Όλιας Λαζαρίδου)

Μια φράση που είχατε πει πριν από καιρό, ότι «πρέπει να φυσήξει Θεός», ομολογώ ότι αποπνέει μια ιδιαίτερη αίσθηση και συγχρόνως απελευθερώνει την φλόγα μιας εσωτερικής δύναμης... Αυτήν την περίοδο -πέρα από τα προφανώς σοβαρά οικονομικά προβλήματα- θεωρώ ότι η κρίση που βιώνουμε ως χώρα είναι κυρίως πνευματική. Υπάρχει πολύ μεγάλη ένδεια πνευματική. Αισθάνομαι ότι ζούμε το παρόν, το νυν, αλλά εάν αυτό δεν εμπεριέχει και το «αεί» τότε η ζωή γίνεται πολύ στενή. Για εμένα τουλάχιστον θα ήτανε αφόρητη. Νιώθω ότι αυτό το κομμάτι της ζωής μας είναι σαν ένα παράθυρο, που επιτρέπει στον αέρα να έρχεται προς τα μέσα αλλά συγχρόνως και να βγαίνει. Να κυκλοφορεί, δηλαδή, ανεμπόδιστα... Η παρουσία μέσα σας του Θεού είναι αρκετή για να θέσει σε κίνηση το πιο δημιουργικό κομμάτι της ύπαρξής σας; Να γονιμοποιήσει το ταλέντο σας; Δεν νομίζω ότι είναι έτσι τα πράγματα...Δεν τον βρήκα εγώ τον Θεό, Αυτός με βρήκε. Έτσι νομίζω ότι συμβαίνει. Τον Θεό δεν Τον χρησιμοποιείς, Εκείνος σε κυριεύει. Ο Θεός μιλά πολύ σιγά μέσα μας και όχι με κορώνες. Είναι πνοή αύρας λεπτής. Σε βρίσκει Αυτός, και εσύ από εκεί και πέρα το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να χαμηλώσεις λίγο. Και αυτό επειδή στα μεγάλα αναστήματα δεν πολύ χωράει ο Θεός. Χωράει στα μικρά. Επομένως, να παραδίνεσαι πρέπει και όχι να χρησι-μοποιείς. Αυτή είναι η σχέση, που εγώ τουλάχιστον έχω νιώσει απέναντι στον Θεό. Από εκεί και πέρα ότι ο Θεός σε γεμίζει με «δώρα», σε εμπλουτίζει ψυχικά, αυτό ασφαλώς και είναι σίγουρο. Αυτό όμως είναι ένα διαφορετικό πράγμα ... Και ποια αλλαγή έχετε νοιώσει έως σήμερα στην ζωή σας μέσα από την σχέση με τον Θεό; Ένα μόνο πράγμα: την χαρά. Αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή που έχω νιώσει μέσα στο πέρασμα των χρόνων. Ότι άνοιξε στη ζωή μου ένα παράθυρο χαράς. Σε παλαιότερες περιόδους της ζωής μου με γοήτευε το μαύρο, το σκοτεινό... Σιγά-σιγά όμως κατάλαβα ότι αυτό στην πραγματικότητα ναι μεν ήταν γοητευτικό, αλλά ρηχό. Και ότι αυτό που όχι μόνο δεν έχει τέλος, αλλά μπορεί να σε συντροφέψει για μια ολόκληρη ζωή, είναι ο πραγματικός αγώνας να βρεθείς σε μια πορεία προς το φως. Ο Θεός συμβολίζει την εγκατάλειψη του παλαιού εαυτού μας και την κατοίκηση εντός μας του αληθινού λόγου; Εγώ αυτά δεν τα πολυσκέφτομαι και δεν τα ψάχνω κατ’ αυτόν τον τρόπο. Απέναντι σε αυτά εγώ τοποθετούμαι σαν παιδί. Προσπαθώ να έχω την απλότητα του παιδιού. Όταν προσπαθείς να ερμηνεύσεις κάτι πολύ σχολαστικά, τότε νομίζω ότι χάνεις την ουσία. Μοιάζει κατά κάποιον τρόπο με μια σκέψη που είχα κάνει στο παρελθόν σχετικά με το τί σημαίνει ταλέντο: Ότι, δηλαδή, το ταλέντο είναι κάτι που εάν το έχεις πρέπει να κάνεις σαν να μην το έχεις, γιατί αλλιώς θα πάψεις να το έχεις. Ορισμένα πράγματα, είναι από μόνα τους τόσο μεγάλα, που μόνο με ευγνωμοσύνη πρέπει να τα προσεγγίζουμε και όχι με το μυαλό. Η σκέψη, νομίζω, δεν σε οδηγεί μακριά. Ποια ερμηνεία θα μπορούσατε να δώσετε στην θρησκευτική πίστη; Δεν ξέρω, αλλά όσον αφορά εμένα, ήρθε και με βρήκε. Ήταν κάτι τελείως διαφορετικό με τις αναζητήσεις που είχα στην εφηβεία π.χ. με τις ιδεολογίες, τα κόμματα, την τέχνη κ.α. Κάτι που μου ξαναθύμισε, με βοήθησε να ενωθώ ξανά με ξεχασμένα συναισθήματα του παιδικού μου κόσμου. Να βρω ξανά αυτό το νήμα. Και σε ποια περίοδο της ζωής σας νοιώσατε να γεμίζετε και να νοηματοδοτείται η ύπαρξή σας από αυτό το συναίσθημα της σύνδεσης με τον Θεό; Πριν από 20 χρόνια βρέθηκα κοντά στο περιβάλλον της Εκκλησίας. Με πολύ δυσκολία, ομολογώ, και αρκετή δυσπιστία και φόβο στην αρχή. Και χωρίς να μεσολαβήσουν για αυτό οι άνθρωποι της οικογένειάς μου ή άλλοι γνωστοί. Άλλωστε, στο παρελθόν ήμουν πιο κοντά στην αριστερή ιδεολογία, αυτός ήταν ο χώρος μου . Ήταν όμως μια δίψα που γεννήθηκε μέσα μου. Βρέθηκα βέβαια και στο σωστό πλαίσιο, που με βοήθησε να ξεπεράσω τους φόβους μου και να προχωρήσω. Σιγά-σιγά έγινα πιο δεκτική στην αγάπη του Θεού. Σίγουρα, σε προσωπικό επίπεδο μού συνέβησαν κάποια πράγματα που διαδραμάτισαν τον δικό τους ρόλο, αλλά δεν θα ήθελα να πω περισσότερα πράγματα. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε όπως συμβαίνει με το θέατρο, όπου συναντάς έναν σκηνοθέτη και αυτός σε καθοδηγεί για να προχωρήσεις. Πρόκειται για κάτι βαθύτατα εσωτερικό που το γνωρίζει μόνο ο Θεός και αυτός που έχει βιώσει αυτή την εμπειρία. Τελικά, αυτή η προσωπική εμπειρία δεν είναι εύκολο να την μεταδώσει και να την εξηγήσει κάποιος στους δικούς του ανθρώπους; Αυτό που είναι ο κάθε άνθρωπος είναι ωραίο, νομίζω, να δηλώνεται μόνο μέσα από την παρουσία και τις πράξεις του! Και να γίνεται έτσι αντιληπτό από τους υπόλοιπους χωρίς καν να γνωρίζουν αυτοί πολλά πράγματα για την προσωπικότητά του. Να ζει κάποιος διακριτικά. Σε αυτούς βέβαια τους ανθρώπους έχω πιο μεγάλη εμπιστοσύνη. Το μεγαλύτερο επιχείρημα κάποιου είναι οι πράξεις και η ίδια του η ζωή. Και να σας αναφέρω και ένα παράδειγμα: Ανοίγετε την τηλεόραση και βλέπετε να μιλάνε κάποιοι πολιτικοί. Εάν κλείσετε την φωνή και βλέπετε μόνο τα πρόσωπα, χωρίς να ακούτε τί λένε, τότε αμέσως τους περισσότερους θα τους απορρίψετε. Αυτό που θα δείτε δεν θα σας εμπνέει. Η αλλαγή που νοιώθατε ότι σας κυρίευε συντελέστηκε σταδιακά ή συνέβη άμεσα; Ο Θεός ήρθε και άνοιξε ένα παράθυρο στην ζωή μου. Η αγάπη του Θεού υπάρχει, αλλά είμαστε φορτωμένοι με τόσα πολλά άχρηστα πράγματα, που μας εμποδίζουν να τη νοιώσουμε. Η πίστη προς τον Θεό με βοήθησε ακόμη να χαλαρώσω και ως προς μερικά εξωτερικά πράγματα. Σιγά-σιγά μεγαλώνοντας μπόρεσα να ξεχωρίσω μέσα μου ότι άλλο είναι η Εκκλησία των ανθρώπων και διαφορετική είναι η Εκκλησία, στην οποία υπάρχει μέσα της ο Θεός. Είπα στον εαυτό μου πολλές φορές ότι υπάρχει καθαρό νερό μέσα σε αυτό το ποτήρι, οπότε για να πλησιάσεις και να πιείς αυτό το νερό θα πρέπει να παραβλέψεις ότι μερικές φορές το κύπελλο μπορεί να είναι βρώμικο. Πιο παλιά στεκόμουν πολύ στην θέα αυτού του βρώμικου κυπέλλου, επειδή ήμουν σαν φοβισμένο γατί. Έχω την αίσθηση ότι μπορεί κάποιοι άνθρωποι να θέλουν να πλησιάσουν, αλλά δυσκολεύονται να βρουν πόρτα να μπουν... κι αυτό είναι κρίμα. Το ότι εγώ μπόρεσα να βρω μια χαραμάδα και να μπω, να γευτώ το αληθινό πρόσωπο της Εκκλησίας, νοιώθω ότι ήταν μεγάλη τύχη. Και μεγάλο δώρο. Τώρα, λοιπόν, είστε πιο δυνατή από ποτέ; Παλιά ήμουν σαν το καρυδότσουφλο που το χτυπούσε η τρικυμία και πήγαινε μια δεξιά και μια αριστερά. Τώρα, αυτό που νοιώθω να έχει αλλάξει είναι, ότι ξέρω πως μπορεί να καραβοτσακιστώ αλλά στο τέλος το καραβάκι θα ισιώσει. Κι αυτό είναι η ελπίδα. Στο θέατρο πόσο εύκολο είναι να συναντηθεί και να συνεργαστεί ένας θρησκευόμενος άνθρωπος με τον δεδηλωμένο άθεο; Όταν κάτι έχει χαρακτήρα πνευματικό, τότε είναι λάθος να παίρνει ιδεολογική χροιά. Αυτό δημιουργεί φανατισμό και διαχωριστικές γραμμές. Είμαστε άνθρωποι. Και το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να αγαπήσουμε τον διπλανό μας. Αυτό είναι το χαμένο στοίχημα της ανθρωπότητας. Οι αδυναμίες μας είναι που μας κάνουν να μην μπορούμε να αγαπηθούμε και όχι οι διαφορές. Δεν αγαπάμε πραγματικά. Ούτε αρκετά. Εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα ύφασμα γεμάτο μαύρες τρύπες και ευτυχώς που υπάρχει ο Θεός και τις καλύπτει. Το πρόσωπο του Θεού πώς γίνεται στην καθημερινή ζωή ευδιάκριτο σε εσάς εκπέμποντας τα δικά Του μηνύματα; Το βλέπω σε ένα εκκλησάκι στο κέντρο της Αθήνας, που όταν το επισκέπτομαι βρίσκονται εκεί έξω τοξικομανείς σε μια άθλια κατάσταση. Για αυτά τα πλάσματα, που υποφέρουν τόσο, νοιώθω ότι αφού υπάρχει τόση λύπη δεν μπορεί παρά να υπάρχει και απέραντο έλεος. Σε κάτι τέτοιες βασανισμένες ψυχές αντικρίζω την τόσο λειψή δικαιοσύνη που υπάρχει επί της Γης. Και σκέφτομαι: «αφού υπάρχει αυτό δεν μπορεί να μην υπάρχει από την άλλη πλευρά και το έλεος του Θεού». Σε αυτά τα πρόσωπα βλέπω τον Θεό ολοζώντανο. Στα αδύναμα αυτού του κόσμου βλέπω τον Θεό όσο πουθενά αλλού. Εσάς οι άλλοι θα θέλατε να σας βλέπουν ως έναν άνθρωπο που πιστεύει στο καλό; Η μεγαλύτερη παγίδα του ανθρώπου είναι η ματαιοδοξία. Δεν είναι σωστό να βάζεις ταμπέλες στον εαυτό σου νομίζοντας π.χ. ότι είσαι καλός και έτσι να προχωράς. Το σημαντικότερο είναι να προσπαθείς να απελευθερώνεσαι από την οποιαδήποτε ταμπέλα. Με εμπνέει πάρα πολύ να σκέφτομαι ότι ο Θεός μας βλέπει όλους ίδιους και τον καθένα ξεχωριστά. Τι ωραίο! Ποιος είναι ο πλέον αγαπημένος σας προσκυνηματικός τόπος; Πρόσφατα ταξίδεψα στα Ιεροσόλυμα και εκεί ένοιωσα μοναδικά συναισθήματα που δεν μπορώ καν να σας μεταφέρω με λόγια. Ένοιωσα μια τρομερή έλξη προς τον Πανάγιο Τάφο, σε σημείο τέτοιο ώστε ήθελα να πηγαίνω εκεί συνέχεια. Η αίσθηση της αφής του προσώπου μου πάνω στο μάρμαρο του Τάφου με έκανε να πιστέψω, ότι δεν έχω ακουμπήσει στο δέρμα μου ποτέ πιο ζωντανό πράγμα από αυτό. Και η πιο αγαπημένη σας μορφή από την πλευρά των Αγίων; Με έχει συγκινήσει πάρα πολύ το συναξάρι που είχα διαβάσει, μιας πολύ ταπεινής μορφής μοναχού, του Όσιου Ευφρόσυνου του μάγειρα. Αυτή η ταπεινότητά του είναι το πιο ζωντανό παράδειγμα για όλους εμάς, που είμαστε σκλάβοι στο «εγώ» μας. Όταν είμαστε τόσο απόλυτα κυριευμένοι από τον εαυτό μας, πώς είναι δυνατόν να χωρέσουν άλλοι; Επικαλείστε συχνά την βοήθεια του Θεού; Αυτό που προσπαθώ κυρίως να κάνω είναι να αφήνω χώρο για τον Θεό. Και να μην μπλέκομαι και πολύ στα πόδια Του...

---

* Συνέντευξη στον Σωτήρη Λέτσιο στην εφημερίδα "Ορθόδοξη Αλήθεια", Τετάρτη 3 Μαϊου 2017.

[Ποίημα 360]

There's a certain Slant of light,                                              

Winter Afternoons –

That oppresses, like the Heft

Of Cathedral Tunes –

Heavenly Hurt, it gives us –

We can find no scar,

But internal difference –

Where the Meanings, are –

None may teach it – Any –

'Tis the seal Despair –

An imperial affliction

Sent us of the Air –

When it comes, the Landscape listens –

Shadows – hold their breath –

When it goes, 'tis like the Distance

On the look of Death –

~Emily Dickinson

******************************************
{Μεταφράσεις}

Εχει ένα Πλάγιασμα το φως,
Χειμώνα Δειλινό —
Που μας πονά και μας βαραίνει
Σαν Ύμνος σε Ναό —

Λαβωματιά, χαρίζει, Ουράνια —
Μένει άβρετη η ουλή,
Μα εκεί που τα Νοήματα, είναι —
Κρυφή μεταβολή —

Να το διδάξεις δεν μπορείς—
Οδύνη Οριστική —
Λύπη σταλμένη απ' τον Αιθέρα
Αυτοκρατορική —

Φτάνει, και το Τοπίο ακούει —
Τρομάζει — κάθε σκιά του —
Φεύγει, κι είναι σαν το Απόμακρο
Στην όψη του Θανάτου —

(μετάφραση: Ερρίκος Σοφράς)
 -----------------------------------------------------

Είναι μια κλίση του φωτός,
απόγευμα χειμερινό,
που μας συνθλίβει σαν σκοπός,
από καθεδρικό ναό.

Και μας πληγώνει με τον πόνο
των ουρανών, μα δεν θα βρούμε
σημάδι – ένα ρήγμα μόνο
σ’ ό,τι θελήσουμε να πούμε.

Καμιά δεν παίρνει διδαχή,
είναι σφραγίδα κι είναι πέρας·
μια συμφορά βασιλική
που μας τη στέλνει ο αιθέρας.

Την αφουγκράζεται ο τόπος
μ’ όλη την άπνευστη σκιά του,
κι ύστερα φεύγει κι είναι όπως
μάκρος στην όψη του θανάτου.

(μετάφραση: Διονύσης Καψάλης)
------------------------------------------------

"Ζυράννα", του Ι. Μηνά

Μ' άρεζαν τα χέρια της πολύ
κι άφιλτρα εκάπνιζε τσιγάρα
όταν έβρεχε αγαπούσε την πληγή
που σε χωματόδρομους άφηναν τα κάρα.

Κολυμπούσε μέσα στο φουστάνι της
που το έδενε μια ζώνη κεντημένη
- σκύβοντας το κεφάλι στο παγκάκι της
χάραξε τα αρχικά από μια αγάπη περασμένη.

Ένα σταφιδόψωμο έβγαλε απ' την τσάντα της
κι έριχνε τα ψίχουλα στα γεγονότα
που σ' εφημερίδες καταγής όλα τα έγραφαν
εκτός από το - πα... πάμε μια βόλτα;

Έναν περίπατο θα ήθελα ψιθύρισε
για δες εκεί... τ' απογευματινό φεγγάρι
γύρισα κι είδα μες στα μάτια της
την αντανάκλαση από της ερημιάς τη χάρι.

Πώς σε λένε πες μου, όχι πώς σε είπανε
μα όπως σε σημάδεψε το αλέτρι του Οίστρου
Πέτρα με Λουλουδάκι νομίζω μ' αποκρίθηκε
μες στη σιωπή του ουρανού και την κλαγγή ενός σείστρου.
             

(δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Οδός Πανός, τεύχος 150)

Χρόνια Πολλά (για χτες) Μεριλ Στριπ!

Απλά δεν μπορούσα να αντισταθώ στο να το ανεβάσω, τη θαυμάζω τόσο πολύ για το ταλέντο της και για τον τρόπο που το διαχειρίστηκε..

Μες τους προσφυγικούς συνοικισμούς

 Στέκομαι και κοιτάζω τα παιδιά· παίζουνε μπάλα. Κάθομαι στο ορισμένο καφενείο· σε λίγο θα σχολάσουν και θ’ αρχίσουν να καταφτάνουν οι μεγάλοι. Κουρασμένοι απ’ τη δουλειά, είναι πολύ πιο αληθινοί. Οι περισσότεροι γεννήθηκαν εδώ σ’ αυτή την πόλη, όπως κι εγώ. Κι όμως διατηρούν πιο καθαρά τα χαρακτηριστικά της ράτσας τους και την ψυχή τους, από μας τους διεσπαρμένους. Ιδίως όταν τους βλέπω εδώ, μου φαίνονται πιο γνήσιοι. Κάπως αλλιώτικοι μοιάζουν μακριά, σε άλλα περιβάλλοντα συναντημένοι.

Η αλήθεια πάντως είναι πώς στο ζήτημα της αναγνωρίσεως έχω φοβερά εξασκηθεί. Όπου κι αν είμαι, τον Πόντιο, ας πούμε, τον διακρίνω από μακριά· κι από μια γραμμή του κορμιού του μονάχα. Δεν είναι ανάγκη ν' ακούσω την ομιλία του, ούτε να διαπιστώσω την αλλιώτικη μελαχρινάδα. Σπανίως να πέσω έξω. Από κοντά όμως είμαι ολότελα αλάνθαστος. Το ίδιο και με τους Καραμανλήδες, τους Καυκάσιους, τους Μικρασιάτες απ’ τις ακτές, τους άλλους απ' τά βάθη, τους Κωνσταντινουπολίτες, από μέσα ή απ’ τα περίχωρα, κι ας επιμένουν όλοι τους πως είναι απ' την καρδιά της Πόλης, κι απ' το Γαλατά. Οι Θρακιώτες όμως έρχονται πιο καστανοί· ξανθοί πολλές φορές, κι ευκολότερα μπερδεύονται με πρόσφυγες από μέρη άλλα. Εξάλλου σα να έχουν χάσει την ιδιαίτερη προφορά τους ή ίσως εγώ να την έχω συνηθίσει. Μπερδεύονται κυρίως μ' αυτούς πού ήρθαν απ' τη Ρωμυλία. Αυτό συμβαίνει κι ανάμεσα στους Ηπειρώτες και στους άλλους απ' τις περιοχές του Μοναστηρίου.

Όταν τους μπερδεύω, το καταλαβαίνω συνήθως αργά· γιατί έχω τόση πεποίθηση πάνω σ' αυτό το ζήτημα, ώστε σπανίως ρωτώ. Κατά βάθος βέβαια αυτό δεν είναι σφάλμα, είναι διαπίστωση.

Κι όμως πόση συγκίνηση έχει να κοιτάζεις ή να συζητάς στα καφενεία και να διαισθάνεσαι τη δική σου ή μια άλλη πανάρχαια ράτσα. Ακούς εκείνες τις φωνές με τη ζεστή προφορά και σού 'ρχεται ν' αγκαλιάσεις. Ονόματα από σβησμένους τάχα λαούς και χώρες δειλιάζουν μέσα στο νου· μεθώ μονάχα και που τα λέω από μέσα μου, καθώς ολοένα βεβαιώνομαι. Χαίρομαι να κοιτάζω τις αδρές και τίμιες φυσιογνωμίες τους, κι ανατριχιάζω βαθιά, όταν σκέφτομαι πώς αυτός πού μου μιλά είναι δικός μου άνθρωπος, της φυλής μου. Κάτι σα ζεστό κύμα με σκεπάζει ξαφνικά, θαρρείς και γύρισα επιτέλους. Δεν έχει σημασία που δε γνώρισα ποτέ αυτή την πατρίδα ή που δε γεννήθηκα καν εκεί. Το αίμα μου από κει μονάχα τραβάει· εκτός κι αν είναι αληθινό πώς ο άνθρωπος αποτελείται απ' αυτά πού τρώει και πίνει, οπότε πράγματι είμαι από δω. Και πως εξηγείται τότε όλη αυτή ή λαχτάρα;

Γυρνώ μες στους προσφυγικούς συνοικισμούς με δυνατή ευχαρίστηση. Θράκες, Χετταΐοι, Φρύγες, όμορφοι Λυδοί, πάλι, θαρρείς, ανθούν ανάμεσά μας. Οι ίδιοι δεν ξέρουν βέβαια αυτά τα ονόματα· για μένα όμως είναι φορτωμένα μυστήριο και αγάπη. Κι αν ακόμα δεν είναι, πολύ θα ήθελα να ήταν έτσι η αλήθεια.

Κι όμως τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει το παν για να σκορπίσει ή ομορφιά αυτή στους τέσσερεις ανέμους. Οι εγκληματίες των γραφείων εκμεταλλεύτηκαν τη ζωηράδα τους και την αγνότητα τους. Τους εξώθησαν να σφάξουν και να σφαχτούν να φαγωθούν, ιδίως μεταξύ τους. Τώρα φυσικά τους τρέμουν και προσπαθούν να τους ξεφορτωθούν με τη μετανάστευση. Πολύ αργά, νομίζω.

Κάθε φορά πού φεύγω από κει, με αποχαιρετούν χωρίς να δείξουν παραξένεμα, αν και άγνωστοι μου άνθρωποι. Τους πληροφορεί το αίμα τους για μένα, όπως και το δικό μου με κάνει να τους κατέχω ολόκληρους. Πάντως ποτέ τους δεν επιμένουν να με κρατήσουν στις παρέες τους.

Ολομόναχος, ξένος παντάξενος, χάνομαι στις μεγάλες αρτηρίες. Όταν ανάβει το κόκκινο και σταματούν τα' αυτοκίνητα, μού φαίνεται για μια στιγμή πώς παύει εντελώς κάθε θόρυβος. Ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια σα να κυκλοφορούν. Κι όμως βλέπω πώς το πλήθος εξακολουθεί να περπατά, να κουβεντιάζει ή να γελάει. Σταματώ πολλές φορές στη μέση τού πεζοδρομίου, κι όπως στο κούτσουρο πού κόβει το νερό, έτσι περιστρέφονται γύρω μου οι διαβάτες. Τώρα που δεν εμποδίζουν οι μηχανές, ακούω χιλιάδες βήματα στο πλακόστρωτο. Μού 'ρχεται να καμπυλώσω τη ράχη μου για να περάσει χωρίς εμπόδια αυτό τα ποτάμι. Της Γονατιστής [αύριο], όταν περνάει από πάνω μου το βουβό ποτάμι των προγόνων, γονατισμένος πάνω στα καρυδόφυλλα, σκύβω βαθιά στο χώμα, για να μη βγάλουν οι ψυχές εξαιτίας μου τον παραμικρότερο παραπονιάρικο βόμβο.

Εγώ όμως από τώρα είμαι βαριά παραπονεμένος. Μέσα στους ξένους και στα ξένα πράγματα ζω διαρκώς· στα έτοιμα και στα ενοικιασμένα. Συγκατοικώ με ανθρώπους πού αδιαφορούν τελείως για μένα, κι εγώ γι' αυτούς. Ούτε μικροδιαφορές δεν υπάρχουν καν μεταξύ μας. Ο ένας αποφεύγει τον άλλο, όσο μπορεί. Μα κι αν τύχει να σού μιλήσουνε, κρύβουν συνήθως τα πραγματικά τους στοιχεία σα να 'ναι τίποτε κακοποιοί. Το ιδανικό, ή τελευταία λέξη τού πολιτισμού, είναι, λέει, να μη ξέρεις ούτε στη φάτσα το γείτονα σου. Πονηρά πράγματα βέβαια· προφάσεις πολιτισμού, για να διευκολύνονται οι αταξίες.

Γι' αυτό ζηλεύω αυτούς πού βρίσκονται στον τόπο τους, στα χωράφια τους, στους συγγενείς τους, στα πατρογονικά τους. Τουλάχιστο, ας ήμουν σ' ένα προσφυγικό συνοικισμό με ανθρώπους της ράτσας μου τριγύρω.

  

(του αγαπημένου, τρισεύγενου, Γ. Ιωάννου)

Κάποιες σκέψεις για την Αλίκη Βουγιουκλάκη

Από το βιβλίο "Μόνο για χρήστες" του Σταμάτη Κραουνάκη:
(Ο Κραουνάκης είχε γράψει τη μουσική για την παράσταση "Γλυκό πουλί της νιότης" όπου πρωταγωνιστούσε η Βουγιουκλάκη).

"Η Αλίκη στο μεταξύ έχει φορέσει ένα κομπινεζόν και είναι άβαφη. "Α, ήρθες; Έφερες μουσική; Για βάλε τον πρώτο μονόλογο". Και μπαίνει η μουσική που μοιάζει με ήχο από σπασμένα γυαλιά, κάτι πολύ αφαιρετικό, ίχνη μελωδίας. Η Αλίκη έχει πιάσει μια γωνιά και αρχίζει να μιλάει. Δεν το έχω ξαναδεί αυτό το πράγμα στη ζωή μου, δεν εννοώ μόνο από την ίδια, εννοώ από οποιονδήποτε ηθοποιό. Ήταν τέλεια, θεά, Βάσω Μανωλίδου. Ημιτόνια, αισθήματα, άκουγε, δεν έχανε τίποτε. Έπιανε και τον τελευταίο ήχο που έφτανε στα αυτιά της. (..) Τελειώνει, χειροκροτάμε, έχω συγκινηθεί, κλαίω. "Αλίκη μου" της λέω "μη βαφτείς, μείνε με το νυχτικό που φοράς, παιξ'το όπως το έπαιξες, σε παρακαλώ. Μικρύνετε την αίθουσα, βάλτε κουρτίνες." Απάντηση: "Α πα πα χρυσό μου, τι είναι αυτά που λες;"

Το ίδιο αυτό πρόσωπο με τον κόσμο και την παράσταση ήταν αναψυκτήριο βήτα κατηγορίας. Είχε σηκωθεί η μουσική, είχαν σηκωθεί οι εντάσεις, είχανε μπει τα μακιγιάζ, είχε γίνει ηρωικό, είχε γίνει πένθιμο. Εκείνο το πρωί κατάλαβα ότι αυτή η γυναίκα είχε συνειδητά εκποιήσει το μέγεθός της στα μέτρα της χώρας που ζούσε. (..) Οι άνθρωποι αυτής της τάξης όπως η Αλίκη είχαν κατανοήσει το τοπίο και είχαν αποφασίσει να επιβιώνουν μέσα σ' αυτό, μέσα σ' αυτή τη συνθήκη."

Από μικρή ως κουλτουριάρα που ήμουν δήλωνα αφοριστικά ότι "δε μου αρέσει καθόλου η Βουγιουκλάκη γιατί δεν ήξερε να παίζει, είχε μια μανιέρα κι αυτό ήταν όλο", άσε που το πρότυπο "γατούλας/γυναίκας σκληρής εξωτερικά, αλλά βασικά κλαψιάρας", δεν μου πήγαινε καθόλου ιδιοσυγκρασιακά. Καθώς μεγάλωνα αμβλύνθηκε κάπως αυτή η παιδική απολυτότητα, αλλά ποτέ δεν με εγκατέλειψε η ιδέα ότι η εθνική μας σταρ, ακόμα κι αν ξεκίνησε με σπουδαίους βαθμούς και προοπτικές από τη σχολή του Εθνικού Θεάτρου, στην πορεία έχασε το όποιο ταλέντο της κι έγινε ένα με τους ρόλους της. Το παραπάνω κείμενο ανατρέπει αυτή την ιδέα, μια και η παράσταση έγινε προς το τέλος της ζωής της. Στην πορεία θυμήθηκα και μια ρήση του Σακελλάριου: "Η Αλίκη είναι μια έξυπνη που κάνει την κουτή, ενώ η Τζένη μια κουτή που κάνει την έξυπνη". Φυσικά είχα δυσαρεστηθεί όταν το πρωτοδιάβασα, καθώς λάτρευα και λατρεύω την Καρέζη (και όχι, δε θα πέσω στο τρυπάκι της σύγκρισης, υπάρχουν τόνοι σχετικών άρθρων).
Απ' ό,τι φαίνεται λοιπόν η Βουγιουκλάκη δεν ήταν απλώς μια έξυπνη ατάλαντη, αλλά μια ταλαντούχα που έκανε μια συγκεκριμένη επιλογή. Διάλεξε τη λαοφιλία (όχι τόσο το χρήμα πιστεύω) έναντι του ταλέντου της. Δεν έχει νόημα να κρίνει κανείς αυτήν την επιλογή, ούτε και είναι σε θέση να το κάνει, δεδομένων των άπειρων εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων που διαμορφώνουν την πορεία κάθε ανθρώπου. Είναι απλώς άλλη μια απόδειξη ότι ο μανιχαϊσμός δεν έχει θέση στα γήινα πράγματα.

Το μανταρίνι

Επέστρεφα από μια λογοτεχνική εκδήλωση στην Ακαδημίας, που πήρε τον κατήφορο από τη στιγμή που ανακατεύτηκε ο επηρμένος ακαδημαϊσμός. Είχα σκοπό να πάρω το τρένο από την Ομόνοια, αλλά τη στιγμή που έφτανα στην πλατεία, έφτασε δίπλα μου και το καλύτερο τρόλλεϊ των Αθηνών (το 6) οπότε άδραξα την ευκαιρία και επιβιβάστηκα. Ελάχιστος κόσμος, έκατσα σε μια από τις άδειες θέσεις δίπλα στο παράθυρο. Καθώς ήμουν βυθισμένη στις σκέψεις μου για τα διάφορα τραγελαφικά, απογοητευτικά και ενδιαφέροντα της εκδήλωσης, μια μυρωδιά με σκούντησε ελαφριά, σαν παιδί που δεν του δίνεις σημασία. Ο άντρας που είχε κάτσει δίπλα μου στην πλατεία Λαυρίου, ξεφλούδιζε ένα μανταρίνι.
Το μανταρίνι.. Είναι ένα φρούτο χειμωνιάτικο, φτάνει στα χέρια μας την πιο κλειστή εποχή για τους ανθρώπους, όταν όλοι και όλα έχουν μπει για τα καλά στ' αυλάκι τους. Κι έρχεται αυτός ο μικρός, βολικός καρπός που μπορείς να το φας παντού. Στη σχολή, στη δουλειά, στο δρόμο, στο λεωφορείο καλή ώρα. Η ευωδιά του τρυπάει την παγωμάρα του χειμώνα και ξυπνάει τις αισθήσεις.. Και είναι εκ φύσεως χωρισμένο σε μικρές κομψές φέτες, σχεδόν σε προκαλεί να το μοιραστείς! Μέσα στην πόλη, το μανταρίνι φέρνει κοντά τους ανθρώπους μεταξύ τους και με τη φύση, που χάνεται αργά στην αγκαλιά της Περσεφόνης, μέσα στη γη. Το μανταρίνι μας υπενθυμίζει ότι η ζωή δε σταματά. Τα φύλλα έχουν πέσει ξερά, πορτοκαλιά, στην άσφαλτο, πορτοκαλί ζωηρό όμως και το μανταρίνι! Είναι γλυκό και ξινό μαζί, γεμάτο από κουκούτσια που σε κρατούν σε εγρήγορση και σ' εκνευρίζουν ίσως. Πάνω απ' όλα όμως μυρίζει, ευωδιάζει, ποτίζει τις τάξεις μας, τα κτίρια δημοσίων υπηρεσιών, τα τρόλλεϊ. Δυο μέρη γλύκα κι ένα μέρος πίκρα, αυτή είναι η μυρωδιά του που προσπαθεί να εισχωρήσει στη ζωή μας.

«Η Λέσχη», σελ. 179-180

« (..)
 -Θυμάσαι, του λέω, ένα απόγεμα, στο καφενεδάκι του Τουλκάρεμ, που ήμαστε τρεις τέσσερις, και βαρεθήκαμε να παίζουμε τάβλι. Κάποιος ανάφερε, δεν ξέρω πώς, τον Μπαλζάκ, και βρέθηκα να σας λέω για τη ζωή του, τα προβλήματά του, τις αντιθέσεις της ιδεολογίας του με την εικόνα της κοινωνίας που βγαίνει μέσα από το έργο του. Κι ο Γαρέλας, που, αν κι εργάτης, είχε διαβάσει τον Μπάρμπα Γκοριό και την Ευγενία Γκραντέ, μου παρατήρησε πως αυτός ο συγγραφέας, ό,τι και να λέγαμε, ήταν αστός, αφού κοντέσες και μπανκέρηδες έβαζε στα βιβλία του. Το θέμα σήκωνε ανάπτυξη  για να φανεί στο τέλος πώς πρέπει να διαβάζουμε και ν' αξιοποιούμε τη σοβαρή λογοτεχνία. Αλλά εσύ μου αφαίρεσες το λόγο και, βλοσσυρός, αποπήρες το Γαρέλα. "Τι λες, μωρέ Βασίλη. Ξέρεις τι θα πει Μπαλζάκ; Ο Μπαλζάκ είναι μεγάλη υπόθεση. Είναι από τα φωτεινά εκείνα πνεύματα...", και τα λοιπά.
 - Δε σε καταλαβαίνω. Πειράχτηκες γιατί κατσάδιασα το Βασίλη που έλεγε αρλούμπες;
 - Έλεγε αυτό που είχε καταλάβει ο άνθρωπος. Ενώ εσύ, όπως φάνηκε στη συζήτηση, δεν είχες διαβάσει τίποτα του Μπαλζάκ.
 - Άλλο αυτό. Δεν μπορώ να τα διαβάζω όλα! Καταλαβαίνω όμως ποιος τα ξέρει και τον υποστηρίζω.
 - Αφαιρώντας του το λίγο! Δε με υποστήριξες. Εσύ θέλησες να βάλεις τη "σφραγίδα" σου, όπως συχνά το λες. "Τον βλέπετε τούτο τον πολύξερο και το μεγάλο του τον Μπαλζάκ; Είναι από την κληρονομιά που γονιμοποιούμε με το πολιτικό μας κριτήριο." Αυτό σήμαινε η επέμβασή σου.
  Περίμενα πως θα πειραζόταν, κι αυτός γελούσε.
  - Αυτό ήταν όλο; Πάντα πιάνεις τέτοια ζητήματα και τα μεγαλοποιείς. Το περιστατικό, κοιταγμένο από την άποψη του διανοούμενου που ήσουν και που έμεινες, περιγράφτηκε σωστά.
  - Τι θα πει διανοούμενος. Τι θες να είμαι;
  - Νέος άνθρωπος, φίλε! Τις αντιθέσεις προλετάριων και διανοούμενων μέσα στο κίνημα να τις βλέπεις, αλλά ψύχραιμα, ιστορικά. Και με υπομονή να τις εξομαλύνεις, για να τις ξεπερνάς κι ο ίδιος. Εσύ κρατάς σημείωση και τις αναμασάς σαν γκαμήλα.
  Με θρασύ άνθρωπο μην ανοίγεις ποτέ συζήτηση. Πρόγκα και στρεψοδικία είναι τα όπλα του. »

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Το απόσπασμα είναι από τη Λέσχη, του Στρατή Τσίρκα, και δε θα 'θελα να το χαλάσω με αναλύσεις. Να αναφέρω μόνο ότι για αυτό το βιβλίο τον διέγραψε το ΚΚΕ από μέλος του.  Δεν θα μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερη τιμή.

Μαρτυρία του ιδίου:

[...] Μου λένε
- Άκουσε εδώ. Η Λέσχη σου συκοφαντεί τους λαϊκούς αγωνιστές και το κίνημα. Πρέπει να την αποκηρύξεις. Διαφορετικά...
- Σταθείτε, τους λέω, δε διαβάζετε σωστά. Και γιατί βιαζόσαστε; Τώρα γράφω το δεύτερο μέρος, θα υπάρξει και τρίτο, αν ζήσω. [σημ: Και πράγματι ήρθαν η "Αριάγνη" και η "Νυχτερίδα"] Τότε θα καταλάβετε καλύτερα.
Εκείνοι όμως ήταν ανένδοτοι: «Ή την αποκηρύχνεις ή...». Κι εγώ τους λέω:
- Πάρετε μόνοι σας την ευθύνη, εγώ βιβλία δεν καίω.
Τότε μου είπαν πως η απόφαση ήταν κιόλας βγαλμένη: «Ή... ή...». Κι εγώ αποκρίθηκα:
Ό,τι βλέπω καταθέτω, μια μαρτυρία. Δεν είναι η συνείδησή μου καπέλο να την πάρω από τούτο το καρφί και να την κρεμάσω στο άλλο». 

"Άγραφον", του Άγγελου Σικελιανού

5	Επροχωρούσαν έξω από τα τείχη της Σιών ο Ιησούς και οι μαθητές Του, σαν, λίγο ακόμα πριν να γείρει ο ήλιος, ζυγώσανε αναπάντεχα στον τόπο που η πόλη έριχνε χρόνια τα σκουπίδια,
10	καμένα αρρώστων στρώματα, αποφόρια, σπασμένα αγγειά, απορρίμματα, ξεσκλίδια... Κι εκεί, στον πιο ψηλό σωρόν απάνω, πρησμένο, με τα σκέλια γυρισμένα στον ουρανό, ενός σκύλου το ψοφίμι,
15	που -ως ξαφνικά ακούοντας, τα κοράκια που το σκεπάζαν, πάτημα, το αφήκαν- μια τέτοια οσμήν ανάδωκεν, οπού όλοι σα μ' ένα βήμα οι μαθητές, κρατώντας στη φούχτα τους την πνοή, πισωδρομήσαν...
20	Μα ο Ιησούς, μονάχος προχωρώντας προς το σωρό γαλήνια, κοντοστάθη και το ψοφίμι εκοίταζε· έτσι, πόνας δεν εκρατήθη μαθητής και Του 'πεν από μακρά: «Ραββί, δε νιώθεις τάχα
25	τη φοβερήν οσμή και στέκεσ' έτσι;» Κι Αυτός, χωρίς να στρέψει το κεφάλι απ' το σημείο που κοίταζε, αποκρίθη: «Τη φοβερήν οσμήν, εκείνος πόχει καθάρια ανάσα, και στη χώρα μέσα
30	την ανασαίνει, όθ' ήρθαμε... Μα, τώρα αυτό που βγαίνει απ' τη φτορά θαυμάζω με την ψυχή μου ολάκερη... Κοιτάχτε πώς λάμπουνε τα δόντια αυτού του σκύλου στον ήλιο· ως το χαλάζι, ωσάν το κρίνο,
35	πέρα απ' τη σάψη, υπόσκεση μεγάλη, αντιφεγγιά του Αιώνιου, μα κι ακόμα σκληρή του Δίκαιου αστραπή κι ελπίδα!» Έτσ' είπ' Εκείνος· κι είτε νιώσαν ή όχι τα λόγια τούτα οι μαθητές, αντάμα,
40	σαν εκινήθη, ακλούθησαν και πάλι το σιωπηλό Του δρόμο...                                             Και να τώρα, βέβαια στερνός, το νου μου πώς σ' εκείνα, Κύριε, τα λόγια Σου γυρίζω, κι όλος μια σκέψη στέκομαι μπροστά Σου: Α!... δώσε,
45	δώσ' και σ' εμένα, Κύριε, ενώ βαδίζω ολοένα ως έξω απ' της Σιών την πόλη, κι από τη μια της γης στην άλλη άκρη όλα είναι ρείπια, κι όλα είναι σκουπίδια, κι όλα είναι πτώματα άθαφτα που πνίγουν
50	τη θεία πηγή τ' ανασασμού, ή στη χώρα είτ' έξω από τη χώρα· Κύριε, δώσ' μου, μες στη φριχτήν οσμήν οπού διαβαίνω, για μια στιγμή την άγια Σου γαλήνη, να σταματήσω ατάραχος στη μέση
55	απ' τα ψοφίμια, και ν' αδράξω κάπου και στη δική μου τη ματιάν έν' άσπρο σημάδι, ως το χαλάζι, ωσάν το κρίνο· κάτι να λάμψει ξάφνου και βαθιά μου, έξω απ' τη σάψη, πέρα από τη σάψη
60	του κόσμου, ωσάν τα δόντια αυτού του σκύλου, που, ω Κύριε, βλέποντάς τα εκειό το δείλι, τα 'χες θαμάσει, υπόσκεση μεγάλη, αντιφεγγιά του Αιώνιου, μα κι αντάμα σκληρή του Δίκαιου αστραπή κι ελπίδα!

«Οι Φοιτητές»

(κριτική με ύφος.. τριάντα Γεωργουσόπουλων)

**********************************************************************

Στο δημοτικό θέατρο Καλλιθέας παρουσιαστηκαν το Σάββατο 10/1 για τρίτη φορά αυτή τη σεζόν ¨Οι Φοιτηταί" του Γρ. Ξενοπουλου, ελαφρώς διασκευασμένοι από τη θεατρικη ομαδα του πολιτιστικού συλλογου "Οι Ταξιδευτές".

«Το έργο είναι η γνωστή αστική ηθογραφία του Ξενόπουλου, όπου φοιτητές και αρσακειάδες ζωντανεύουν την ταραχώδη εποχή των αρχών του 20ού αιώνα, με φόντο το περίφημο γλωσσικό ζήτημα και χώρο δράσης την Αθήνα εκείνης της εποχής. Ερωτεύονται, παθιάζονται, διαφωνούν, ενθουσιάζονται, απογοητεύονται, επαναστατούν με την ίδια ένταση και δίψα για ζωή που πάντα διακρίνει τη νεότητα»*. Σίγουρα ο βασικός άξονάς του, δηλαδή η κόντρα μεταξύ των "μαλλιαρών" και των υποστηρικτών της καθαρεύουσας, καθώς και η τότε ηθική, δεν έχουν καμιά αντανάκλαση στο σήμερα. Εξαίρεση αποτελούν φυσικά οι συναισθηματικές διακυμάνσεις που είναι διαχρονικές, καθώς και η σκηνή με τους στίχους του Σουρή, που οφείλουμε να πούμε πως αναδείχθηκε σκηνοθετικά.
Η παράσταση διανθίστηκε με τραγούδια που θυμίζουν την παλιά Αθήνα (βλ. "Το τραμ το τελευταίο", "Πάμε σαν άλλοτε" κλπ) καθώς και αντίστοιχες χορογραφίες. Τα τραγούδια διευκόλυναν τη συναισθηματική διέγερση καθώς και την ομαλή μετάβαση από σκηνή σε σκηνή, πλην όμως σε ένα σημείο της παράστασης "κούρασαν". Οι "Ταξιδευτές" θα πρέπει πάντως να είναι περήφανοι για τις εξαιρετικές φωνές που διαθέτουν (Δήμητρα Μπεγέτη, Νεφέλη Πούλη, Λίνα Αργυράκη). Οι άντρες της παράστασης υστερούσαν κάτι τι σε αυτό το κομμάτι, αλλά εν τέλει αυτό χάριζε και μια αυθεντικότητα στην "παρέα" των φοιτητών. Η σκηνοθεσία (Νίκη Παναγίδου) ακολούθησε τον ανάλαφρο ρυθμό του έργου, με ωραίες πινελιές. Τα κοστούμια (κάποια χειροποίητα από την κυρία Μαρία Αλαγιάνη) ήταν πολύ προσεγμένα. Το μεγαλύτερο ατού της παράστασης ηταν σαφέστατα η υποκριτική δεινότητα των συντελεστών, η ικανότητά τους να μεταφέρουν στο κοινό τον αέρα μιας αλλοτινής εποχής. Ιδιαιτέρως η 'Ελενα Σαλμά (Φανίτσα) και ο Ενερίκο Τσένγκα (Τάσος Λούζης) έπαιξαν με αισθαντικότητα αξιοσημείωτη για ερασιτέχνες ηθοποιούς. Σημαντικότατη για την κωμική πλευρά της παράστασης ήταν η απολαυστική ενσάρκωση του "πατέρα" των φοιτητών Πλάτωνα (Κων. Σαλμάς) και του μπαρμπα-Γιώργη (Βασ. Μπούρας). Στον τελευταίο αξίζει ένα εύσημο παραπάνω καθώς, αν και ανήκει σε μια ηλικία που δυστυχώς χαρακτηρίζεται από σοβαροφάνεια και άρνηση στο καινούριο, δε δίστασε να "τσαλακωθεί" και να αφιερώσει χρόνο και δυνάμεις σ' αυτό το ταξίδι που λέγεται τέχνη. Μαθητές του πάντως "καταγγέλουν" με χιούμορ ότι ο ρόλος ήταν πολύ κοντά στον αληθινό του χαρακτήρα, σε πιο μεθυσμένη εκδοχή (!). Στα μείον της παράστασης ήταν τα προβλήματα με τον φωτισμό και τον ήχο, που χάλασαν σε ορισμένα σημεία την ατμόσφαιρα του έργου. Κάποιες μικρο-ατσαλες στιγμές στις ατάκες μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αλλά αν μη τι άλλο οι ηθοποιοί δεν τα έχασαν διόλου! Συνολικά "Οι Φοιτητές" ήταν μια όμορφη παράσταση με δροσερές ερμηνείες και χαριτωμένη σκηνοθεσία. Και εις ανώτερα!

Περισσότερα για τους "Ταξιδευτές"
..στο taxideftes.info

*Από το πρόγραμμα της αντίστοιχης παράστασης, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Τάσου Νυχά.

Ένα όραμα της στιγμής

(σε καμία περίπτωση ποίημα)


Η Λούσι στον ουρανό με διαμάντια

Η Λούσι στη γη με χαλίκια στις τσέπες
 να μην την πάρει ο αέρας
Η Λούσι περπατάει, τρέχει
Η Λούσι να προλάβει να δει τον κόσμο
Η Λούσι να προλάβει να καταλάβει
Η Λούσι, α, δεν προλαβαίνει
Η Λούσι μ' ένα σκοινί στη μέση της δεμένο
 (η άλλη άκρη γύρω απ' την Καπνικαρέα)
Η Λούσι πάνω-κάτω στην Ερμού
 να τραγουδήσει με μπαγλαμαδάκια και stereo
 να κοιτάξει τους επαίτες στα μάτια
 κυρίως τους επαίτες συναισθημάτων
 με τα γεμάτα σακούλες χέρια
Η Λούσι να χαϊδέψει τον σκύλο
 τον λυτό και τον δεμένο
Η Λούσι να δοκιμάσει τα γλυκά όλων των φούρνων
 κι όλες τις κουκούλες των ρούχων
 (μήπως κρυφτεί από το πεπρωμένο τραγούδι της)
H Λούσι να χαρίσει θέλει απελπισμένα
 τα διαμάντια της στον τοπικό αλαφροχέρη
 μα αυτά είναι ακόμα χαλίκια.

 
Η Λούσι τέλος
 χάθηκε
 ανάμεσα σε μια λατέρνα και στα Ζάρα.


**************************************************
 

Τι ακούσαμε σήμερα 0.8

Στο σταθμό της Αττικής:
"Τα εισιτήρια σας παρακαλώ.. τα εισιτήριά σας... Για να δω, ποιος δεν έχει εισιτήριο;;"

..Να που υπάρχουν και συμπαθητικοί ελεγκτές!

Περί ζωγράφων post

στη Γωγώ 

που άθελά της μου έβαλε τη φιτιλιά.

Σκοπός αυτής της ανάρτησης δεν είναι ούτε να αναδειχτούν οι καλύτεροι ζωγράφοι όλων των εποχών, ούτε να παρουσιαστούν ανά ομάδες ή ανά εποχές. Απλά θέλησα να (αντι)γράψω σύντομα βιογραφικά (από τη Wikipedia) και τους διασημότερους πίνακες ζωγράφων που είναι "κλασικοί", διάσημοι τέλος πάντων, στο ευρύ κοινό.

Δεν πιάνω τους Αναγεννησιακούς γιατί δεν ξέρω και πολλά... Ο Ντα Βίντσι δε χρειάζεται συστάσεις, και βέβαια δεν ήταν μόνο ζωγράφος. Για την ακρίβεια το μόνο "μόνο" που του ταιριάζει είναι "άνθρωπος". Κατά τα άλλα, ήταν "όλα".
Ο επίσης διάσημος για την Καπέλα Σιστίνα, Μιχαήλ Άγγελος, αυτοπροσδιοριζόταν ως γλύπτης, κι επομένως δεν του χαλάμε την καρδιά να τον χώσουμε με τους.. μπογιατζήδες.


Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (1541 – 7 Απριλίου 1614), γνωστός επίσης με τo ισπανικό προσωνύμιο El Greco,^[i] δηλαδή Ο Έλληνας, ήταν Kρητικός ζωγράφος, γλύπτης και αρχιτέκτονας της Ισπανικής Αναγέννησης. Έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μακριά από την πατρίδα του, δημιουργώντας το κύριο σώμα του έργου του στην Ιταλία και στην Ισπανία. Εκπαιδεύτηκε αρχικά ως αγιογράφος στην Κρήτη, που αποτελούσε τότε τμήμα της ενετικής επικράτειας, και αργότερα ταξίδεψε στη Βενετία. Στην Ιταλία επηρεάστηκε από τους μεγαλύτερους δασκάλους της ιταλικής τέχνης, όπως τον Τιντορέττο και τον Τιτσιάνο, του οποίου υπήρξε μαθητής, υιοθετώντας στοιχεία από τον μανιερισμό. Το 1577 εγκαταστάθηκε στο Τολέδο, όπου έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του και ολοκλήρωσε ορισμένα από τα πιο γνωστά έργα του.
Υφολογικά, η τεχνοτροπία του Ελ Γκρέκο θεωρείται έκφραση της Βενετικής Σχολής και του μανιερισμού όπως αυτός διαμορφώθηκε στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα.^[1] Παράλληλα χαρακτηρίζεται από προσωπικά στοιχεία, προϊόντα της τάσης του για πρωτοτυπία, τα οποία όμως δεν βρήκαν μιμητές στην εποχή του, γεγονός που δεν ευνόησε και τη συνέχειά τους. Η μπαρόκ τεχνοτροπία που εκτόπισε τον μανιερισμό, αλλά και τα αμέσως μεταγενέστερα καλλιτεχνικά ρεύματα που δεν αντιμετώπισαν ευμενώς το ύφος του, είχαν ως αποτέλεσμα να αγνοηθεί το έργο του Γκρέκο τους επόμενους αιώνες. Στη διάρκεια του 20ού αιώνα, αναγνωρίστηκε ως πρόδρομος της μοντέρνας τέχνης που αξιοποίησε στοιχεία της Ανατολικής και Δυτικής παράδοσης, και το έργο του επανεκτιμήθηκε, διατηρώντας μέχρι σήμερα δεσπόζουσα θέση ανάμεσα στους μείζονες ζωγράφους όλων των εποχών.
[Λατρεύω το φωτισμό που έχουν οι πίνακες του... Σα να είναι νύχτα και να αστράφτουν κεραυνοί!]

El Greco, The Burial of the Count of Organz

Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο (ιταλ.: Michelangelo Merisi da Caravaggio, 29 Σεπτεμβρίου 1571 - 18 Ιουλίου 1610), γνωστό περισσότερο απλά ως Καραβάτζιο. Ήταν Ιταλός ζωγράφος, το έργο του οποίου ανήκει χρονικά στα τέλη του 16ου έως τις αρχές του 17ου αιώνα. Αν και οι πρώιμοι πίνακές του περιλάμβαναν κυρίως προσωπογραφίες, σταδιακά εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους ζωγράφους θρησκευτικών σκηνών. Το νατουραλιστικό ύφος του και η ανάδειξη της ανθρώπινης φύσης των αποστόλων και των μαρτύρων στα έργα του θεωρήθηκε ότι εξυπηρετούσαν τις βλέψεις της Αντιμεταρρύθμισης.^[1] Με την τεχνική του κιαροσκούρο κατάφερε να ενισχύσει το δραματικό στοιχείο και το μυστηριακό χαρακτήρα της πίστης, ενώ συνολικά η επαναστατική τεχνική των δραματικών φωτοσκιάσεων του τενεμπρισμού, όπως την εισήγαγε ο Καραβάτζιο, σφράγισε την μπαρόκ σχολή της ζωγραφικής.^[2]
Έχει χαρακτηριστεί ως ένας από τους πρώτους μοντέρνους ζωγράφους, ενώ σημαντική θεωρείται η συνολική επίδρασή του στην ευρωπαϊκή ζωγραφική.^[3] Παρά την επίδραση που είχε το έργο του στην εποχή του, αλλά και τις ισχυρές αντιδράσεις που προκάλεσε, περιέπεσε σε λήθη τους αιώνες που ακολούθησαν το θάνατό του, για να επανέλθει στο προσκήνιο κυρίως στη διάρκεια του 20ού αιώνα, καταλαμβάνοντας και διατηρώντας έως σήμερα περίοπτη θέση στην ιστορία της ευρωπαϊκής τέχνης.
[ Με πολύ glamorous feeling είδα κι εγώ πρόσφατα έναν αληθινό πίνακα του Καραβάτζιο, στη Σάντα Μαρία ντελ Πόπολο, στη Ρώμη. Αν το πιστεύετε, υπήρχε μέσα στην εκκλησία ειδικό μηχάνημα στο οποίο έπρεπε να ρίξεις ένα ευρώ για να φωτιστεί η "Σταύρωση του αγίου Πέτρου"! ]

Caravaggio, "Η Χειρομάντισσα"

O Ρέμπραντ Χάρμενσοον βαν Ρέιν (Ολλανδικά: Rembrandt Harmenszoon van Rijn, 15 Ιουλίου 1606 - 4 Οκτωβρίου 1669), γνωστός ευρύτερα ως Ρέμπραντ,^[1] ήταν μείζων Ολλανδός ζωγράφος και χαράκτης του 17ου αιώνα, που σήμερα συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων ζωγράφων όλων των εποχών.
[ Οι πίνακές του έχουν μια μυστηριώδη αχλύ... Αναρωτιέμαι μήπως είχε κανένα πρόβλημα με τα μάτια του! ]

Rembrandt, The Anatomy Lesson of Dr Tulp (1632)

Ο Γιοχάνες Βερμέερ, γνωστός και ως Γιαν Βερμέερ (η σωστή προφορά είναι Φερμίιρ)^[1] (Johannes Vermeer, 31 Οκτωβρίου 1632 - 15 Δεκεμβρίου 1675), ήταν Ολλανδός ζωγράφος που ειδικεύτηκε στην απεικόνιση καθημερινών σκηνών από τη ζωή της μεσαίας τάξης. Έζησε και εργάστηκε στην περιοχή του Ντελφτ της Δυτικής Ολλανδίας κατά το 17ο αιώνα. Μαζί με τον Ρέμπραντ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ζωγράφους της Χρυσής Εποχής (1584-1702) της Ολλανδίας.
[ Διαβάστε το βιβλίο ή δείτε την ταινία "Το κορίτσι με το σκουλαρίκι" που με μυθιστορηματικό τρόπο αφηγείται την ιστορία του διάσημου πίνακα. Παίζει και η Σκάρλετ Γιόχανσον για να σας δώσω κίνητρο... Νομίζω πως κοιτάζοντας τον παρακάτω πίνακα μπορείτε να τη φανταστείτε! Αν όχι, κλικ εδώ] 

Vermeer, Girl with a pearl earring

Ο Φρανθίσκο Γκόγια (Francisco José de Goya y Lucientes, 30 Μαρτίου 1746 – 16 Απριλίου 1828) ήταν Ισπανός ζωγράφος και χαράκτης. Υπήρξε ζωγράφος της βασιλικής αυλής της Ισπανίας, προσφέροντας τις υπηρεσίες του σε τρεις γενιές μοναρχών και θεωρείται ο σπουδαιότερος Ισπανός καλλιτέχνης, από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 19ου. Το έργο του, που ανήκει στην περίοδο του ροκοκό και του ρομαντισμού, περιλαμβάνει περισσότερους από 700 πίνακες ζωγραφικής, 900 σχέδια και σχεδόν 300 χαρακτικά, που στο σύνολό τους χαρακτηρίζονται από καινοτομίες και ρηξικέλευθα στοιχεία σύνθεσης.
Αν και υπήρξε διακεκριμένος και αναγνωρισμένος καλλιτέχνης στην Ισπανία, η φήμη του εξαπλώθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη αρκετές δεκαετίες μετά το θάνατό του. Κατά το 19ο αιώνα, το έργο του εκτιμήθηκε από τους ζωγράφους του ρομαντισμού, με κύριο θαυμαστή του τον Ντελακρουά, ενώ την ίδια στάση τήρησαν καλλιτέχνες και θεωρητικοί της τέχνης του 20ού αιώνα, με αποτέλεσμα να αναγνωρίζεται σήμερα ως ένας από τους μείζονες ζωγράφους όλων των εποχών, καθώς και ένας εκ των πρώτων «μοντέρνων» καλλιτεχνών.
[ Τον συνάντησα στο "Mαχαίρι" του Καββαδία. "Θυμάμαι, ως τώρα να `τανε, το γέρο παλαιοπώλη,/ όπου έμοιαζε με μια παλιά ελαιγραφία του Γκόγια"]

Goya, The thid of May

 Ο Ευγένιος Ντελακρουά (γαλλικά Eugène Ferdinand Victor Delacroix) (26 Απριλίου 1798 - 13 Αυγούστου 1863) ήταν μεγάλος Γάλλος ρομαντικός ζωγράφος του 19ου αιώνα, που επηρέασε την ζωγραφική συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του ιμπρεσιονισμού. Εμπνεύστηκε από ιστορικά γεγονότα όπως η Ελληνική και η Γαλλική Επανάσταση, καθώς και από ένα ταξίδι του στο Μαρόκο.
[ Μάλλον ο διασημότερός του πίνακας είναι "Η Ελευθερία (που) οδηγεί το Λαό" -ναι, έχω κάνει και γυμνό!- Εμείς έχουμε βέβαια περί πολλού και την "Ελλάδα" και τη "Σφαγή της Χίου" ]

Delacroit, Η Ελευθερία οδηγεί το Λαό

 Ο Εντουάρ Μανέ (Édouard Manet, 23 Ιανουαρίου 1832 – 30 Απριλίου 1883) ήταν Γάλλος ζωγράφος. Θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές της μοντέρνας τέχνης ενώ συνδέθηκε έντονα και με το κίνημα του ιμπρεσιονισμού. Αποτέλεσε επιπλέον έναν από τους πλέον αμφιλεγόμενους καλλιτέχνες του 19ου αιώνα.

Manet, Olympia

Ο Ουταγκάουα Χιροσίτζε (歌川広重) 1797 – 1858 είναι ένας από του σημαντικότερους Ιάπωνες καλλιτέχνες της τέχνης ουκίγιο-ε. Είναι επίσης γνωστός ως Αντο Χιροσίτζε (安藤広重) (^[1] και με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Ιτσιγουσάι Χιροσίγκε.
[ Πολύ σημαντικές οι διευκρινίσεις με τα ψευδώνυμα..! ]

Hiroshige, Sugura street

  Ο Τζόζεφ Μάλλορντ Ουίλλιαμ Τέρνερ (Joseph-Mallord-William Turner) ήταν Άγγλος Ρομαντικός ζωγράφος τοπίων, του οποίου η τεχνοτροπία λέγεται ότι έβαλε βάσεις στον Ιμπρεσιονισμό. 1775-1851.

Turner, Caernarvon Castle

 Ο Κλωντ Μονέ (Claude Oscar Monet, 14 Νοεμβρίου 1840 - 5 Δεκεμβρίου 1926) ήταν Γάλλος ζωγράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του ιμπρεσιονισμού.

Monet, Impession, Sunrise

   Ο Πωλ Σεζάν (Paul Cézanne, 19 Ιανουαρίου 1839 – 22 Οκτωβρίου 1906) ήταν σημαντικός Γάλλος ζωγράφος. Το έργο του αντιπροσωπεύει την μετάβαση από τον ιμπρεσιονισμό στο κίνημα του κυβισμού.

Cézanne, Οι χαρτοπαίχτες

Ο Βίνσεντ βαν Γκογκ (Vincent Willem van Gogh, προφορά στα ολλανδικά: Βίνσεντ φαν Χοχ) (30 Μαρτίου 1853 – 29 Ιουλίου 1890) ήταν Ολλανδός ζωγράφος. Εν ζωή, το έργο του δεν σημείωσε επιτυχία ούτε ο ίδιος αναγνωρίστηκε ως σημαντικός καλλιτέχνης. Ωστόσο, μετά το θάνατό του, η φήμη του εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα και σήμερα αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών.
Η επίδραση του στα μεταγενέστερα κινήματα του εξπρεσιονισμού, του φωβισμού αλλά και εν γένει της αφηρημένης τέχνης, θεωρείται καταλυτική.
[ Ο Βαν Γκογκ είναι για τη ζωγραφική νομίζω ό,τι ο Καβάφης στην ποίηση: σταθερή αξία. Το να πεις ότι σου αρέσει ο Βαν Γκογκ είναι σχεδόν αυτονόητο! Αξίζει επίσης να διαβάσει κανείς τη βιογραφία του, αντάξια ενός καλλιτέχνη στα πάθη, αλλά κι ενός αγίου ταπεινού... ]

Van Gogh, Έναστρη νύχτα

(Από το oikade.gr :
Παρόλο που ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ θεωρούσε ότι η «Έναστρη νύχτα» δεν ήταν ένας ιδιαίτερα καλός πίνακας (αυτό το γνωρίζουμε από τα γράμματα που έστελνε στον αδερφό του) οι κριτικοί όλου του κόσμου διαφωνούν. Όλοι μιλούν για ένα συγκλονιστικό έργο με μοναδικά χαρακτηριστικά: -Τα στριφογυριστά σύννεφα και τα αστέρια είναι υπερβολικά μεγάλα σε σχέση με το τοπίο δημιουργώντας έτσι την αίσθηση ότι κινούνται, ενώ «φυλακίζουν» το βλέμμα του θεατή!
-Η ένταση στο πάνω μέρος του πίνακα ενδυναμώνεται από τις γαλήνιες φόρμες των σπιτιών του χωριού που απεικονίζεται. Με αυτόν τον τρόπο, ο ζωγράφος πετυχαίνει μοναδική ισορροπία στο έργο.
-Τα αντιφατικά συναισθήματα που προκαλεί ο πίνακας ολοκληρώνονται με τη μαύρη σκιά του δέντρου που υψώνεται τρομακτική στον ουρανό και μοιάζει να τον χωρίζει.
Η «Έναστρη νύχτα», που σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη, θεωρείται από πολλούς το κορυφαίο έργο του Βαν Γκόγκ. Ο λόγος δεν είναι μόνο η μοναδική τεχνοτροπία του ζωγράφου. Μάλλον είναι το γεγονός ότι όποιος το έχει αντικρίσει δεν μπορεί παρά να συγκινηθεί και να ταξιδέψει και ο ίδιος σε αυτή τη μαγική νύχτα. )

Van Gogh, Wheatfield with crowds (άγνωστο αν τα πουλιά έρχονται ή φεύγουν...)

 O Ανρί ντε Τουλούζ-Λωτρέκ (Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Monfa, 24 Νοεμβρίου 1864 - 9 Σεπτεμβρίου 1901) ήταν Γάλλος ζωγράφος, χαράκτης, σχεδιαστής και εικονογράφος, του οποίου η εμβάθυνση στην πολύχρωμη και θεατρική παριζιάνικη ζωή στα τέλη του 19ου αιώνα έδωσε μία συλλογή από συναρπαστικές, κομψές και προκλητικές εικόνες της σύγχρονης και μερικές φορές παρακμιακής ζωής εκείνων των χρόνων.

Lautrec, Le divan Japonais

Ο Πάμπλο Ντιέγο Χοσέ Φρανθίσκο ντε Πάουλα Χουάν Νεμοπουθένο Μαρία ντε λος Ρεμέδιος Θιπριάνο ντε λα Σαντίσιμα Τρινιδάδ Ρουίθ υ Πικάσο ή απλά Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου 1881 - 8 Απριλίου 1973) ήταν Ισπανός ζωγράφος. Είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ού αιώνα, συνιδρυτής μαζί με τον Ζωρζ Μπρακ του κυβισμού και με σημαντική συνεισφορά στη διαμόρφωση και εξέλιξη της μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης.

[ όσους πίνακες και να ανεβάσω δεν πρόκειται να καλυφθεί όλο το φάσμα των πειραματισμών του!]

Picasso, The Young Ladies of Avignon

 

Picasso, Μητέρα και παιδί

Picasso, Guernica

Ο Σαλβαδόρ Νταλί (11 Μαΐου 1904 — 23 Ιανουαρίου 1989) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Ισπανούς ζωγράφους. Συνδέθηκε με το καλλιτεχνικό κίνημα του υπερρεαλισμού στο οποίο ανήκε για ένα διάστημα. Αποτελεί έναν από τους περισσότερο γνωστούς ζωγράφους του 20ου αιώνα και μια πολύ εκκεντρική φυσιογνωμία της σύγχρονης τέχνης.

[προσωπικά, μου είναι τρομερά αντιπαθής, όχι μόνο γιατί συντάχθηκε με τον Φράνκο, αλλά και γιατί βρίσκω το στιλ του πολύ επιδεικτικό...

Dali, The Persistence of Memory

.. Σε αντίθεση με το στιλ του πιο αγαπημένου μου ζωγράφου...
Ρενέ Μαγκρίτ (René François Ghislain Magritte, 21 Νοεμβρίου, 1898 – 15 Αυγούστου, 1967). Ήταν σουρρεαλιστής καλλιτέχνης με επιρροές από το καλλιτεχνικό κίνημα του ντανταϊσμού, που γεννήθηκε στην πόλη Λεσσίν του Βελγίου.
Ήταν ένας αριστοτεχνικός ζωγράφος. Στα έργα του συχνά παραθέτει συνηθισμένα αντικείμενα, ή κάποιο ασυνήθιστο πλαίσιο, δίνοντας νέες ερμηνείες σε γνωστά αντικείμενα.
Η τέχνη του Μαγκρίτ δείχνει ένα πιο αντιπροσωπευτικό ύφος του σουρρεαλισμού. Εκτός από φανταστικά στοιχεία, το έργο του είναι συχνά πνευματώδες και διασκεδαστικό. Επίσης ζωγράφισε μια σειρά σουρρεαλιστικής εκδοχής άλλων γνωστών πινάκων.
[ Και επειδή είμεθα και ιδιοκτήτες και συντάκτες και τα-πάντα-όλα του blog, δίνουμε άδεια στον εαυτό μας να παραθέσει πίνακες αβέρτα ένεκεν της αγάπης μας για τον Ρενέ και το χιούμορ του]

Magritte, The son of the man 

 Αν δείτε την ταινία "Υπόθεση Tomas Crown" είναι σίγουρο ότι θα λατρέψετε τον παραπάνω πίνακα!

Magritte, The blank signature

Magritte, Lovers

 

Magritte, This is not a pipe 

                                  ..και πράγματι δεν είναι. Είναι μόνο η ζωγραφιά μιας πίπας καπνιστού!


  O Βασίλι Καντίνσκι (ή Καντίνσκυ) (ρωσική γραφή: Василий Кандинский, λατινική γραφή: Wassily Kandinsky, Μόσχα 16 Δεκεμβρίου 1866 – Νεϊγί-συρ-Σεν, Γαλλία, 13 Δεκεμβρίου 1944) ήταν Ρώσος ζωγράφος και θεωρητικός της τέχνης. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα και ένας από τους πρωτοπόρους της αποκαλούμενης αφηρημένης τέχνης. Έλαβε μέρος σε ορισμένα από τα σημαντικότερα ρεύματα της μοντέρνας τέχνης εισάγοντας τις δικές του καινοτομίες και μία νέα αντίληψη για τη ζωγραφική, καταγράφοντας ένα πλούτο θεωριών και ιδεών στην πραγματεία Για το πνευματικό στην τέχνη.

Kadinsky, Unbroken Line

Ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο (10 Ιουλίου 1888 - 20 Νοεμβρίου 1978) ήταν Ιταλός ζωγράφος, συγγραφέας και γλύπτης, γνωστός ως ένας από τους καλλιτέχνες που διαμόρφωσαν το ιδίωμα της Μεταφυσικής Ζωγραφικής (Pittura metafisica) αλλά και για την επιρροή που άσκησε σε καλλιτεχνικά ρεύματα του 20ού αιώνα, όπως ο υπερρεαλισμός και η Νέα Αντικειμενικότητα (Neue Sachlichkeit).
Οι πίνακες του διέπονται από οραματικά και ποιητικά στοιχεία, ενώ χαρακτηρίζονται από την ιδιαίτερη έμφαση τού ντε Κίρικο σε αινιγματικές συνθέσεις και στην αμφισημία των αντικειμένων. Το νεοκλασικό ύφος που υιοθέτησε μετά το 1919, όπως και σχεδόν το σύνολο των έργων του μετά την περίοδο της Μεταφυσικής Ζωγραφικής του, θεωρήθηκε από πολλούς κριτικούς υποδεέστερο, ωστόσο η παραγωγή του κατά την περίοδο 1911-19 αναγνωρίζεται από την πλειοψηφία τους ως σημαντική και ξεχωριστή στην ιστορία της μοντέρνας τέχνης^[1].

[ Προσωπικά δεν μου αρέσει. Και μήπως σας φαίνεται πως τον αντέγραψε λιγάάκι ο Εγγονόπουλος; ]

de Chirico, The Disquieting Muses

 Ο Ανρί Ματίς (πλήρες όνομα Henri-Emile-Benoit Matisse, 31 Δεκεμβρίου 1869 – 3 Νοεμβρίου 1954) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Γάλλους ζωγράφους του 20ου αιώνα. Θεωρείται ιδρυτής του καλλιτεχνικού κινήματος του φωβισμού καθώς και μία από τις σημαντικότερες μορφές της μοντέρνας τέχνης.

Matisse, Harmony in red

Η Φρίντα Κάλο (Magdalena del Carmen Frida Kahlo y Calderón^[1], 6 Ιουλίου 1907 – 13 Ιουλίου 1954), ήταν Μεξικάνα ζωγράφος. Στη ζωγραφική της κυριαρχούν τα έντονα χρώματα. Το στυλ που χρησιμοποιεί φαίνεται επηρεασμένο από τους πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στο Μεξικό^[2] αλλά φαίνεται να έχει δεχτεί και επίδραση Ευρωπαϊκών ρευμάτων στα οποία συμπεριλαμβάνονται ο Ρεαλισμός, ο Συμβολισμός και ο Υπερρεαλισμός.^[3][4] Αρκετά έργα της είναι αυτοπροσωπογραφίες, μέσα από τις οποίες εκφράζεται ο προσωπικός πόνος  και η σεξουαλικότητά της.
Στην ηλικία των έξι^[7] αρρώστησε από πολιομυελίτιδα^[4], με αποτέλεσμα το ένα της πόδι να είναι μικρότερο από το άλλο και ημιπαράλυτο. Παρακολούθησε την Escola Preparatoria όπου και είδε για πρώτη φορά τον μετέπειτα σύζυγό της, τοιχογράφο Ντιέγκο Ριβέρα, ο οποίος ζωγράφιζε τους τοίχους της σχολής. To 1925, στα 18 ένα τραμ συγκρούστηκε με το λεωφορείο στο οποίο επέβαινε. Υποβλήθηκε σε μεγάλο αριθμό εγχειρήσεων και έκτοτε η ζωή της σημαδεύτηκε από πόνο και θλίψη για την αδυναμία της να κάνει παιδιά^[8].


[ Αξίζει να ψάξετε περισσότερα για αυτή την ιδιαίτερη φυσιογνωμία. Π.χ. Το σπίτι όπου έμενε με τον σύντροφό της αποτελείτο από δύο οικήματα τα οποία ενώνονταν με μία γέφυρα! Έτσι έμεναν και μαζί και χώρια... ]

Kahlo, The two Fridas

  O Μαρκ Σαγκάλ (ρωσ.: Марк Шага́л, γαλλ. Marc Chagall, 6 Ιουλίου 1887 – 28 Μαρτίου 1985) ήταν Γάλλος ζωγράφος, Ρωσο-εβραϊκής καταγωγής. Θεωρείται ένας από τους μείζονες καλλιτέχνες της μοντέρνας τέχνης.

[εγώ τον έμαθα από το υπέροχο ποίημα Μαρέα του Νίκου Καββαδία: "στης προβολης να τρεχουν βλεπαμε τους χαρτες του Σαγκάλ αλογα, τσίρκο του Σερά". (Ο Σερά βρίσκεται αμέσως παρακάτω.)
 Επίσης τον ξανασυνάντησα στο ποίημα Καθαρές κουρτίνες του Νάσου Βαγενά: "Αγάπες που αγαπώ και πάθη που επιτρέπω: / Ένας ζεστός καφές το πρωί (..) /Ακόμη: / "Ο άνθρωπος που πηδάει πάνω απ' την πόλη" του Σαγκάλ. (..)" ]

Chagall, A red horse

Ο Ζωρζ Σερά (Georges-Pierre Seurat, 1859-1891) ήταν Γάλλος μετα-ιμπρεσσιονιστής ζωγράφος, ο εισηγητής του πουαντιγισμού (στιγματογραφία). Το έργο του Ένα κυριακάτικο απόγευμα στο νησί της Γκραντ Ζατ (1884-1886) άλλαξε την κατεύθυνση σύγχρονης τέχνης αποτελώντας την αρχή του νεο-ιμπρεσιονισμού. Αυτός ο πίνακας είναι ένας από τους γνωστότερους του 19ου αιώνα. 

Seurat, A Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte

O Πιερ Ωγκύστ Ρενουάρ (Pierre Auguste Renoir, 25 Φεβρουαρίου 1841 - 3 Δεκεμβρίου 1919) ήταν Γάλλος ζωγράφος και εκπρόσωπος του ιμπρεσιονισμού.

Renoir, The Ball at the Moulin de la Galette

   
Ο Πάουλ Κλέε (γερμανικά: Paul Klee) (18 Δεκεμβρίου 1879 - 29 Ιουνίου 1940) ήταν Γερμανός ζωγράφος. Μολονότι δεν εντάχθηκε επισήμως σε καμία σχολή ή κίνημα, το έργο του είχε σημαντική συμβολή στη διαμόρφωση των περισσοτέρων καλλιτεχνικών τάσεων της μοντέρνας τέχνης, ενώ υπήρξε και δάσκαλος στη σχολή Μπαουχάους (Bauhaus).

Klee, Moonshine

Ο Αμεντέο Κλεμέντε Μοντιλιάνι, στα ιταλικά Amedeo Clemente Modigliani, (12 Ιουλίου 1884 – 24 Ιανουαρίου 1920) ήταν Ιταλός ζωγράφος και γλύπτης.
Γεννήθηκε στην πόλη Λιβόρνο της Τοσκάνης στην Ιταλία και ξεκίνησε τις σπουδές του στις καλές τέχνες στην Ιταλία πριν μετακομίσει στο Παρίσι το 1906 όπου άρχισε να δημιουργεί το προσωπικό καλλιτεχνικό ύφος του. Φιλάσθενος στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, πέθανε σε ηλικία 35 ετών. Το ψευδώνυμο του ήταν Μόντι (Modi).

[Τον γνώρισα από τη μαγευτική Θεσσαλονίκη του Καββαδία. 
"Ξέχασες κείνο το σκοπό που λέγανε οι Χιλιάνοι/ άγιε Νικόλα φύλαγε κι αγιά θαλασσινή/ τυφλό κορίτσι σ’ οδηγάει παιδί του Μοντιλιάνι/ που τ’ αγαπούσε ο δόκιμος κι οι δυο Μαρμαρινοί" ]

Modigliani, Jeanne Hebuterne

Όσοι ενδιαφέρεστε περαιτέρω για την ζωγραφική και την Τέχνη γενικότερα, επισκεφθείτε πάραυτα το εξαιρετικό blog της Άννας Αγγελοπούλου από το οποίο έχω μάθει πολλά! http://annagelopoulou.blogspot.gr/

Για... practice κλικ εδώ.
Και εδώ!